جهت ورود به نسخه قدیمی سایت کلیک کنید

روش سخنرانی 

روش سخنرانی

در تدریس، روش سخنرانی از زمانهای بسیار قدیم معمول بوده است. در آن زمان «سخنرانی» به معنی خواندن بود و سالیان دراز که کتاب در دسترس عموم قرار نداشت، معلمان مطالب را از روی کتاب می خواندند و دانش آموزان، یادداشت می کردند.

خواندن مطالب درسی از روی کتاب که بعدها دیکته کردن نیز به آن اضافه شد، به مرور به صورت یک نوع روش تدریس در آمد و «روش سخنرانی» نامیده شد.

امروزه روش سخنرانی را این گونه تعریف می کنند: «روشی که معلم از طریق آن، اصول، حقایق و مفاهیم درس را به طور شفاهی ارائه میدهد». باید توجه داشت که مفهوم «ارائه دادن» بسیار وسیع تر از بیان شفاهی محض است. در حقیقت «ارائه دادن»، بیان شفاهی، استفاده از تصویر، نقشه، جدول و هر نوع مواد و وسیله آموزشی دیگری را شامل میشود.

اصولا کاربرد صحیح یک روش، مستلزم کاربرد وسایل و ابزارهای آن روش و تسلط بر مهارتهای خاص آن است. اینک این سؤال مطرح است که با روش سخنرانی چه نوع مطالب آموزشی را می توان شرح داد؟ معلمان با تجربه به خوبی می دانند که یک موضوع درسی را اغلب می توان به روشهای گوناگون تدریس کرد. انتخاب روش تدریس مناسب، علاوه بر ماهیت موضوع درس،به هدف ها و انتظارات آموزشی نیز بستگی دارد. چنانچه هدف ایجاد «مهارت خواندن» یا« نوشتن»

در دانش آموزان باشد،با روش سخنرانی امکان میل به مقصود بسیار دشوار است زیرا خواندن و نوشتن و سایر فعالیتهای مشابه، به تمرین و عمل نیاز دارد.بنابراین معلمان برای کاربرد مناسب و درست این روش و یاهرروش دیگرتدریس،باید از ماهیت و ویژگی های خاص آنها به خوبی آگاه باشند تا بتوانند از تدریس خود، نتیجه مطلوبی به دست آورند.!

رهنمودها و مهارتهای عملی

  • مطالب درسی، مدت و نحوه تدریس خود را پیش از سخنرانی، منظم کنید. برای جلب توجه دانش آموزان به موضوع درسی، شروع جالبی در نظر بگیرید.
  • -هدفهای هر درس را به دانش آموزان گوشزد کنید و در صورت لزوم ،نخست، کلیانی راجع به موضوع مورد بحث ارائه دهید.
  • فراموش نکنید که توانایی ادامه گوش دادن و دقت دانش آموزان، محدود است. به این سبب به منظور جلب توجه مجدد دانش آموزان در خلال تدریس، گاه سؤالاتی مطرح کنید و یا از دانش آموزی بخواهید خلاصه مطالب گفته شده را تکرار کند.
  • به منظور فعال تر کردن دانش آموزان و تسلط بافتن آنان به محتوای درس جدید، سعی کنید همواره در طول سخنرانی، آنها را با محتوای کتاب تصاویر و جدولهای آن و سایر مواد نمایشی مشغول و درگیر کنید، به کلامی دیگر، در حین تدریس، مرتب به قسمتهایی از کتاب مراجعه کنید نکات برجسته درس را روی تخته سیاه بنویسید و از دانش آموزان بخواهید این نکات را در دفترهای خود یادداشت کنند؛ زير قواعدو مطالب مهم خط بکشند و به ارتباط تصاویر و جدولها با نکات مهم درس توجه داشته باشند.
  • به منظور تقویت یادگیری و تسهیل امر تدریس، از وسایل و مواد کمک آموزشی به نحو مناسب استفاده کنید.
  • مطالب درسی را روشن و ساده بیان کنید تا دانش آموزان بیشترین استفاده را از کلاس شما ببرند.
  • به کار تدریس عملا علاقه نشان دهید و با تغییر تن صدا و نشان دادن حرکات و رفتارهای صمیمانه، خستگی دانش آموزان را از بین ببرید وهمواره رنگ تازه ای به سخنرانی خود بدهید.
  • برای ارانه خلاصه درس در پایان کلاس و همچنین پاسخگویی به سوالات دانش آموزان، وقت کافی پیش بینی کنید.
  • از مطالب ساده به سرعت بگذرید و روی مطالب مهم و مفاهیم دشوار تکیه بیشتری داشته باشید و آنها را به زبان ساده توضیح دهید تا دانش آموزان بتوانند آگاهانه، یادداشت کنند.
  • هنگام صحبت، از علایم و نشانه های غیر گفتاری که در درک مطالب درسی و جلب توجه دانش آموزان بسیار مؤثر است، بجا و به هنگام استفاده کنید.
  • چنانچه در دبیرستان تدریس می کنید، بهتر است برخی منابع و مأخذ مفید برای افزایش اطلاعات دانش آموزان را معرفی کنید تا آنان به مطالعه مستقل و شخصی تشویق شوند.
  • تا جایی که امکان دارد، از اطلاعات و آموخته های قبلی دانش آموزان استفاده کرده و زمینه درس جدید را بر اساس معلومات آنها طرح ریزی کنید.
  • کاربرد عملی مفاهیم آموخته شده را در زندگی روزمره دانش آموزان یادآور شوید و به ارتباط این آموخته ها با دروس کلاسهای بالاتر اشاره کنید تا دانش آموزان با ذوق و علاقه بیشتری مطالعه کنند و بیاموزند.

با به کار بستن این رهنمودها، می توانید «سخنرانی» را به روشی سازنده تبدیل کنید تا دانش آموزان نه تنها معلومات لازم را کسب کنند، بلکه تا حدودی هم در پروراندن مفاهیم و افزایش دانش خود از طریق تفکروتفحص و مطالعه و دقت سهیم باشند.

امتیازهای این روش

  • این روش با وقت محدود کلاس تناسب دارد و معلم می تواند با بیان منظم خود توجه دانش آموزان را به سرعت به موضوع درسی جلب کند.
  • با استفاده از این روش، معلم می تواند تجارب، دانش و تدبير خود را کار گیرد و دانش آموزان را با مفاهیم اصلی درس آشنا سازد.
  • با این روش، معلم قادر است به عده بیشتری از دانش آموزان درس بدهد و در صورت لزوم، بر حجم مطالب درسی بیفزاید.
  • این روش سبب تقویت حس شنوایی دانش آموزان و توجه آنان به گفته های دیگران میشود.
  • اگر معلم به این روش مسلط باشد، می تواند میزان علاقه و میل به مطالعه و یادگیری را در دانش آموزان افزایش دهد و زمینه ای را برای درک مطالب تازه فراهم کند.
  • از آنجا که با این روش معلم امکان کافی برای انتقال دانش و تجربیات خود پیدا می کند، احترام و مقام واقعی او به سرعت مورد توجه دانش آموزان قرار می گیرد.

محدودیت های این روش

  • این روش برای دانش آموزانی که به گوش دادن و یادداشت برداشتن عادت ندارند زیاد مفید نیست.
  • در این روش ارتباط بین معلم و دانش آموزان یک طرفه است و بیشتراوقات دانش آموزان، ساکت و معلم، متکلم وحده است.
  • -ارزشبایی از میزان یادگیری و علاقه دانش اموزان ضمن تدریس بسیار مشکل است.
  • پیشرفت قعالیت های آموزشی در کلاس ،بیشتر به میل معلم بستگی دارد تا توانایی و علاقه دانش آموزان.
  • در این روش بیشتر تاکید برانتقال دانش و اطلاعات است تا کاریرد و نحوه بهره گیری دانش آموزان از آنها.
  • در این روش، معلم به ارائه مطالب،بیشتر از جلب علاقه دانش آموزان به موضوعات درسی توجه دارد.
  • این روش به تنهایی برای آموزش مهارتها و فعالبت های عملی مناسب به نظر نمی رسد.
  • سخنرانی نسبتا طولانی، سبب خستگی شنوندگان می شود و به مرور از میزان توجه آنان می کاهد.

منبع تکمیلی: راهنمای سخنرانی موثر دانشگاه آلبرتا

برای آشنایی بیشتر با اصول طراحی و اجرای یک سخنرانی آموزشی موثر، می توانید راهنمای Effective Lecturing را از مرکز آموزش و یادگیری دانشگاه آلبرتا مطالعه کنید.

این راهنما به موضوعاتی مانند سازماندهی سخنرانی، حفظ توجه دانشجویان، مشارکت دادن یادگیرندگان، استفاده از پرسش ها و به کارگیری ابزارهای دیداری در آموزش می پردازد.

مطالعه راهنمای سخنرانی موثر در دانشگاه آلبرتا

سه روش تدریس دیگر برای مطالعه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

اپلیکیشن ما رو نصب کن!
برای دسترسی سریع‌تر، سایت رو روی گوشی خودت نصب کن.